Panahon ng pagdating ng mga kastila

Naging kolumnista siya ng Diariong Tagalog ni Marcelo.

Ang kaniyang mga aklat ng mga tula sa wikang Kastila, na pinamagatang Crisalidas, ay nailathala noong 1914, na ibinibilang ng Enciclopedia Filipinas sa isa sa sampung pinakamahuhusay na aklat na nasusulat hinggil sa Pilipinas.

Humanga ako kay Lam-ang, katulad ng paghanga ko sa lahat ng nakikibaka para sa katarungan.

Aking pinag-aralan ang mga etnoepiko sa pagitan ng mga tunggalian sa aking bayan.

Ang 1,214 km (754 mi) na hangganan ng Espanya sa Portugal ay ang pinakamahabang tuluy-tuloy na hangganan sa buong Unyong Europeo.

Kasama rin sa nasasakupan ng Espanya ang mga pulo ng Baleares sa Mediteraneo, ang Canarias sa Karagatang Atlantiko sa labas ng baybayin ng Aprika, ang tatlong teritoryo sa Hilagang Aprika, Ceuta, Melilla at Peñón de Vélez de la Gomera na hinahangganan ang Maruekos, at mga pulo at peñones (mga bato) ng Alborán, Chafarinas, Alhucemas, at Perejil.

Nakita sa pangyayaring ito ang pagwagayway ng Pambansang Watawat ng Pilipinas, na siyang ginawa sa Hong Kong ni Marcella Agoncillo, Lorenza Agoncillo at Delfina Herboza, at ang pagpapatugtog ng Marcha Filipina Magdalo bilang pambansang awit, na kilalala ngayon bilang Lupang Hinirang, na siyang sinulat ni Julian Felipe at pinatugtog ng bandang San Francisco de Malabon.

Ang Akto ng Pagpapahayag ng Kasarinlan ay inihanda, sinulat at binasa ni Ambrosio Rianzares Bautista sa wikang Kastila. Ngunit ang pahayag ng Kasarinlan ng Pilipinas ay ipinatupad lamang noong 1 Agosto, kung kailan marami nang mga bayan ang binuo sa ilalim ng mga pamuntunang inilatag ng Pamahalaang Diktaturya ni Heneral Aguinaldo.

Inihayag ng puwersang rebolusyunaryong Pilipino sa ilalim ni Heneral Emilio Aguinaldo ang kalayaan at soberenya ng kapuluan ng Pilipinas mula sa pamumunong kolonyal ng Espanya. Noong Disyembre 1897, nilagdaan ng pamahalaang Espanya at mga rebolusyonaryo ang isang kasunduan, ang Kasunduan sa Biak-na-Bato, na siyang nangangailangan sa Espanya na magbayad ng 800,000 piso sa mga rebolusyonaryo at maipatapon si Aguinaldo at iba pang mga lider sa Hong Kong. Olympia mula Hong Kong patungong Look ng Maynila at pinamunuan ang pagdating ng Asiatic Squadron ng Hukbong Dagat ng Amerika.

1898.—Ika 15 ng Septiembre, pagkakaraos ng unang kapulungang-bayan ng pamahalaang sarili sa Malolos.1898.—Ika 29 ng Nobyembre, pagkakapagtibay ng pangulong-batas (Constitucion).1898.—Ika 20 ng Disyembre, paghinto ng digmaan ng España at Estados Unidos.1899.—Ika 4 ng Enero, pagkakapagutos ng Pangulong Mc Kinley na ipakilala sa mga pilipino ang kapangyarihan ng Estados Unidos.1899.—Ika 21 ng Enero, pagkakatatanghal ng Republica Filipina sa Malolos.1899.—Ika 4 ng Pebrero, simula ng labanan ng mga amerikano at pilipino.1899.—Ika 6 ng Pebrero, pagkakapagtibay ng Senado ng Estados Unidos sa kasunduan ng bayang ito at ng España ukol sa Pilipinas.1901.—Ika 23 ng Marzo, pagkakadakip kay Emilio Aguinaldo.1901.—Abril, simula ng hayagang pagpaparangal kay Bonifacio sa daang Alvarado.1902.—Pebrero, pagsuko ni General Lukban.1902.—Hunyo, pagsuko ni General Malvar.1911.—Ika 3 ng Septiembre, pagtatayo ng bantayog sa mga Bayani ng 96.1920.—Ika 30 ng Nobyembre, paghaharap in Senador Lope K.

Santos, ng bill ukol sa kaarawan ni Bonifacio na ngayó’y batás na blg.

Ang pagpapahayag ay inilagda ng 98 katao, kabilang na dito ay isang opisyal ng hukbong Amerikano na siyang nakasaksi sa proklamasyon. Johnson, na siyang inilarawan bilang "mamamayan ng U. Kinalaunan, sa Malolos, Bulacan, binago ng Kongreso ng Malolos ang kapahayagan sa dahil sa paggigiit ni Apolinario Mabini na siyang tumutol sa orihinal na proklamasyon na nagpapahayag na ang Pilipinas ay inilalagay sa ilalim ng proteksiyon ng Estados Unidos.

Ipinahayag ng huling talata na mayroong isang "estranghero" (extrangero sa wikang Kastila, na nangangahulugang dayuhan) na dumalo sa katitikan, si G. Hindi kinalala ng Estados Unidos o ng Espanya man ang kapahayagan.